“Laten leven, laten sterven
– herinneringen van een huisarts”

 

Steeds meer werd Jan van Leer zich ervan bewust dat bij ieder overlijden ook een stukje geschiedenis voorgoed verloren gaat, terwijl we zoveel van het verleden kunnen leren. Daarom besloot hij zijn eigen levensloop als huisarts op papier te zetten. Hij wil de (kwetsbare) mens achter de witte jas laten zien en zichtbaar maken hoe zijn prachtige vak in de afgelopen decennia is veranderd. Ook voelde Jan van Leer de behoefte om tegenover zijn kinderen verantwoording af te leggen over de keuzes die hij in zijn leven maakte. Toen Jan van Leer scheidde van zijn eerste vrouw, kwamen scheuren in de vanzelfsprekende en natuurlijke band die hij met hen had. Vele momenten konden niet langer met elkaar beleefd en gedeeld worden. 

Jan van Leer: “Als huisarts begeleidde ik mensen van de wieg tot het graf. Wie je bent als dokter, zo heb ik ervaren, is soms nog het beste medicijn. Jouw persoonlijke aandacht geeft mensen een gevoel van veiligheid en dat helpt hen om het met soms ondraaglijk lijden beter uit te houden. Ik was intensief bij de levens van mijn patiënten betrokken en kon ook mijn eigen ervaringen met hen delen. Hun begrip na het overlijden van mijn tweede vrouw was hartverwarmend en heeft me geholpen om geen burn-out te krijgen.

Huisarts, ook in je vrije tijd

Destijds verliep het vaak nog heel gemoedelijk: wanneer je als huisarts ’s nachts een bevalling had begeleid, hadden patiënten er alle begrip voor dat je de volgende ochtend niet meteen spreekuur kon houden omdat je eerst moest bijslapen. Mensen accepteerden dat. Er was niet zo’n sterke scheiding tussen werk en privé. Tijdens fietstochtjes stapte ik vaak nog even bij een patiënt naar binnen, terwijl mijn kinderen buiten stonden te wachten. Tegenwoordig staat de continuïteit van de zorg onder druk en dat baart me zorgen. Patiënten hebben zorgverleners nodig die vertrouwd zijn, juist als ze met ernstige ziektes en beperkingen te maken krijgen.”

Keuzes

“Al op jonge leeftijd werd ik geconfronteerd met het sterven van mijn jongere broertje, Harry, en in mijn puberteit overleed mijn vader. Zelf had ik een bijna-dood-ervaring. Ook in mijn werk liep de dood als een rode draad door mijn leven. Ik ben daarom een opleiding gaan doen tot kaderarts palliatieve zorg, waarmee ik mensen in hun laatste levensfase en tijdens het sterven kon begeleiden; dat heb ik na mijn pensioen nog 4,5 jaar gedaan. Zo ontstond de titel voor dit boek, ‘Laten leven, laten sterven’, die ik ook gebruikte voor een symposium over dit onderwerp, toen ik stopte met werken.

Vanaf 2013 ben ik allerlei cursussen gaan volgen en me in filosofie gaan verdiepen. Daardoor ben ik me nog meer bewust geworden van de menselijke kwetsbaarheid. Het blijft een dilemma: hoe voorkom je dat je met jouw keuzes mensen benadeelt? Wanneer je er bent voor de ene dierbare, doe je tegelijk vaak anderen intussen tekort.

Met humor terugkijken

Het opschrijven van mijn eigen ervaringen zette mij aan het denken over hoe je gevormd wordt door je opvoeding en hoe je jeugd beïnvloedt welke waarden voor jou van belang blijven in je leven. Ik hoop dat ik erin ben geslaagd om deze vraagstukken met enige humor in mijn boek te verwoorden. Kunnen lachen om de situaties waarin je terechtkomt, heb ik zelf altijd als heel bevrijdend ervaren. Voor mensen die in dezelfde periode in Nederland opgroeiden als ik zullen, vermoed ik, allerlei anekdotes wel een glimlach teweegbrengen en momenten van herkenning bieden.”


De royalties van ‘Laten leven, laten sterven’ (€ 3 per verkocht exemplaar) gaan naar Stichting MIND. Deze stichting wil psychische problemen helpen voorkomen en begeleidt mensen die daarmee te maken hebben. De stichting doet onderzoek, voert projecten uit en biedt hulp middels een hulplijn. Daarnaast werkt MIND samen met maatschappelijke, cliënten- en familieorganisaties, onderzoekers, ambassadeurs en donateurs.

In de tijd dat Jan van Leer (na zijn pensionering) als kaderarts in verpleeghuis De Blinkert in Baarn mensen met een psychiatrische stoornis in de stervensfase begeleidde, heeft hij grote waardering voor dit waardevolle werk opgevat. Daarom wil hij op deze manier graag nog een extra steentje hieraan helpen bijdragen.


Je kunt het boek van Jan van Leer bestellen via deze link: bestelmijnboek.nl/laten-leven-laten-sterven

 

 

 

Bijzonder bezoek voor Stichting MIND

Op 3 oktober 2019 kreeg Stichting MIND overigens een bijzondere gast op bezoek: Koningin Máxima.
Daarvan is een filmpje opgenomen voor YouTube én er werd aandacht aan besteed in het programma Blauw Bloed.

Het filmpje kun je hier zien (klik op de afbeelding, dan kom je op Youtube):